శ్రీరంగం దేవాలయానికి స్వాగతం

Sri Ranganatha Swamy Temple, Srirangam

చరిత్ర

శ్రీమహావిష్ణువు స్వయంవ్యక్తమైన ఎనిమిది క్షేత్రాల్లో శ్రీరంగం మొట్టమొదటిది. 108 ప్రధాన విష్ణు దేవాలయాల్లో (దివ్యదేశాలు) అన్నిటికంటే మొట్టమొదటిదిగా, అత్యంత ప్రధానమైనదిగా ఇది పరిగణన పొందుతోంది. తిరువరంగ తిరుపతి, పెరియకోయిల్, భూలోక వైకుంఠం, భోగమండపంగా కూడా ఈ ఆలయం ప్రసిద్ధి చెందింది. వైష్ణవ పరిభాషలో ‘కోయిల్’ లేదా కోవెల అనే పదం సూచించేది ఈ ఆలయాన్ని మాత్రమే. ఈ ఆలయం బృహత్పరిమాణంలో ఉంటుంది. ఆలయ ప్రాంగణం 156 ఎకరాల్లో విస్తరించి ఉంది. దీనికి ఏడు ప్రాకారాలు లేదా ప్రహరీలు ఉన్నాయి. ఈ ప్రహరీలు దృఢమైన, భారీ బురుజులున్న గోడలతో ఏర్పాటయ్యాయి, అవి గర్భగుడి చుట్టూ ఆవరించి ఉన్నాయి. అన్ని ప్రాకారాల్లో ఉన్న 21 బ్రహ్మాండమైన స్తంభాలు సందర్శకులకెవరికైనా ఓ విశిష్టమైన దృష్టిని అందిస్తాయి. జంటనదులైన కావేరి, కోలెరూన్ లేదా కొల్లిదంల ద్వారా రూపుదిద్దుకున్న ఓ చిన్న ద్వీపంలో ఈ ఆలయం నెలకొని ఉంది.

శ్రీరంగంలోని శ్రీరంగనాథస్వామి ఆలయం ఓ గొప్ప సామ్రాజ్యానికి చెందిన చారిత్రక గత వైభవాన్నీ, వేలాది సంవత్సరాలనాటి ఓ నాగరికతనూ చాటి చెబుతుంది. పల్లవరాజుల పాలన మతపరమైన ఓ గట్టి పునాది ఏర్పరడానికి ప్రతీకగా నిలుస్తోంది, ఉదాహరణకు దక్షిణ భారతదేశంలో, ప్రత్యేకించి కర్ణాట ప్రాంతంలో ఆర్య సంస్థల వృద్ధికి ఈ సామ్రాజ్యం గొప్ప ప్రోత్సాహం ఇచ్చినట్టు కనిపిస్తుంది. కోరమండల్ తీరాన్నీ, తూర్పు దక్కన్ ప్రాంతంలోని ప్రధాన భూభాగాన్నీ మూడు వందల ఏళ్ళకు పైగా పరిపాలించిన చోళ వంశం ఆ ప్రాంతాల్లో ఓ పురోగామి హిందూ సంస్కృతి వర్థిల్లేందుకు దోహదపడ్డారు.

history

చోళులు 13వ శతాబ్దంలో మధురైకి చెందిన పాండ్యుల చేతిలో, మైసూరుకు చెందిన హోయసల రాజుల చేతిలో ఓడిపోయారు. శ్రీరంగంలో ఆలయ నిర్మాణంపై హోయసలులు ప్రత్యేకమైన శ్రద్ధ చూపారు కానీ, అవి శాసనాలూ, భవనాల వరకూ మాత్రమే పరిమితమైపోయాయి. హోయసలులను 14వ శతాబ్దం మొదటి భాగంలో పాండ్యులు ఓడించారు. ఆ తర్వాత, దక్కన్ పీఠభూమి మీద మహమ్మదీయులు తరచూ దాడులు చేసినప్పటికీ, 1336లో విజయనగరంలో ఏర్పడిన హిందూ సామ్రాజ్యం నుంచి గట్టి ప్రతిఘటన ఎదుర్కోవాల్సి వచ్చింది. ఈ సామ్రాజ్యం తన స్వతంత్ర ప్రతిపత్తిని 1565 వరకూ కొనసాగించుకోగలిగింది.

అదే సమయంలో యూరోపియన్లు దక్షిణ భారతదేశంలో కాలుపెట్టారు. పదహారో శతాబ్దంలో అనేకమంది విదేశీ పర్యాటకులూ, వ్యాపారులూ ఈ మార్గాల్లోంచీ ప్రయాణాలు సాగించారు, కానీ విజయనగర సామ్రాజ్యం తమ వ్యాపారాలకోసం సమకూర్చిన మార్గాలమీద తప్పితే పోషక భూభాగాలమీద వారికి ఆసక్తి చాలా తక్కువగా ఉండేది. ఈ నేపథ్యంలో, 1600లో ఆంగ్లేయుల ఈస్టిండియా కంపెనీ, 1664లో ఫ్రెంచి కంపెనీలు వెలిశాయి.

1680లో, ఔరంగజేబు రాజు (1658-1707) పశ్చిమ దక్కన్ ప్రాంతంలో దండయాత్రకు దిగేడు. సుదీర్ఘమైన ఆక్రమణలూ, భారీ ప్రాణనష్టం తరువాత, బీజాపూర్, గోల్కొండ కోటలు అతని ఆధీనంలోకి వచ్చాయి, అతని మరణం వరకూ ఈ దండయాత్రలు కొనసాగుతూనేవున్నాయి.

అయితే, యూరప్‌లో, ఆస్ట్రియన్ వారసత్వ యుద్ధం ఆంగ్లేయులూ, ఫ్రెంచివారి మధ్య పరస్పర పోరాటానికి దారి తీసింది. మద్రాస్‌ను డూప్లెక్స్ (1746లో) ఆక్రమించాడు, రెండేళ్ళ తదర్వాత దాన్ని తిరిగి ఆంగ్లేయులకు ఇచ్చేశారు. 1752లో ఫ్రెంచివారు బలవంతంగా లొంగిపోవాల్సి వచ్చింది, 1754లో డూప్లెక్స్ తో సంబంధం లేదని వదిలించుకున్నారు, అతన్ని వెనక్కి పిలిపించారు.

1760లో, లల్లీ-టోలెండల్ నాయకత్వంలో ఫ్రెంచివారు చేసిన మరో ప్రయత్నం విఫలమయింది, 1763లో ఫ్రెంచివారి వాణిజ్య స్థావరాన్ని కూల్చేశారు. అప్పటినుంచీ, ఇంగ్లీష్ కంపెనీ క్రమంగా మొత్తం భారత భూభాగమంతటినీ స్వాధీనం చేసుకుంది. ఫ్రెంచివారు విజయానికి చేరువగా వచ్చినప్పటికీ, ఆ తర్వాత వెల్లస్లీ నాయకత్వంలోని ఆంగ్లేయుల చేతిలో 1798లో వారు ఓడిపోయారు. మైసూరును ముట్టడించిన వెల్లస్లీ 1799లో శ్రీరంగపట్నాన్ని ఆక్రమించుకున్నాడు. ఆ తర్వాత మొత్తం దక్షిణ భారతదేశమంతా ఇంగ్లండ్ ఆధిపత్యం కిందికి వచ్చింది. కర్నాటక ప్రాంతం కూడా అది మిగిలిఉన్న మద్రాసు ప్రెసిడెన్సీ ప్రత్యక్ష పరిపాలన కిందికి చేరింది.